İntikal, Tapu İptal Davası, Ecrimisil Davası ve Ortaklığın Giderilmesi Davası: Türkiye’de Miras ve Taşınmaz Davaları

Giriş

Türkiye’de taşınmazlara ilişkin miras davaları, yalnızca aile bireyleri arasında yaşanan duygusal bir süreç değil, aynı zamanda yüksek ekonomik değerler içeren ve ciddi hukuki sonuçlar doğuran uyuşmazlıklardır. Mirasçıların haklarının korunması, taşınmazların doğru şekilde paylaşılması ve miras bırakanın iradesine uygun hareket edilmesi için çoğu zaman birden fazla dava açılması gerekebilir. İntikal, tapu iptal davası, ecrimisil davası ve ortaklığın giderilmesi davası; Türkiye’de miras ve taşınmaz davalarının en sık karşılaşılan türlerini oluşturmaktadır.

Özellikle yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları veya Türk kökenli kişiler açısından bu davalar daha da önemlidir. Türkiye’de bulunan taşınmazlar, mirasçılar arasında doğru yönetilmediğinde ya da gerekli hukuki işlemler zamanında yapılmadığında, geri dönüşü zor hak kayıpları ortaya çıkabilir. Ayrıca miras davaları çoğu zaman sadece tek bir dava türü ile sınırlı kalmaz; mirasın intikali, tapu iptal ve tescil, ecrimisil ve ortaklığın giderilmesi davaları zincirleme şekilde birbirini takip eder.

Bu yazımızda, miras hukukundan kaynaklanan temel dava türlerini, aralarındaki bağlantıları, dava açma süreçlerini ve pratikte karşılaşılan örnek senaryoları ele alacağız. Ayrıca, yurt dışında yaşayan mirasçılar için özel durumlara ve sürecin nasıl yönetileceğine de değineceğiz.

Miras ve İntikal Davaları Nedir?

Miras ve intikal davaları, miras bırakanın ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve nasıl geçeceğini düzenleyen davalardır. Türk Medeni Kanunu’na göre, miras bırakanın ölümüyle birlikte tereke yani mirasın tamamı, yasal mirasçılara veya atanmış mirasçılara kendiliğinden geçer. Ancak bu geçişin resmi olarak tanınması ve taşınmazların mirasçılar adına kaydedilmesi için intikal işlemleri yapılmalıdır.

Bu kapsamda, öncelikle mahkemeden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınır. Ardından taşınmazların tapu kayıtlarına mirasçıların isimleri işlenir. Ancak uygulamada, mirasçıların taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını fiilen kullanabilmesi için bazen davaya başvurulması gerekebilir.

Örneğin, Almanya’da yaşayan bir Türk vatandaşının Türkiye’deki arsası mirasçılarına kalmışsa, mirasçılar Türkiye’ye gelmeden de vekaletname aracılığıyla intikal işlemini gerçekleştirebilir.

Miras ve intikal davalarında arabuluculuk zorunlu değildir. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Tapu İptal ve Tescil Davaları

Türkiye’de miras ve taşınmaz davaları arasında en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemlerle bazı mirasçıların haklarını zedelemesidir. Bu durum genellikle mal kaçırma saikiyle yapılan devirlerde ortaya çıkar.

Örneğin, miras bırakanın taşınmazını piyasa değerinin çok altında üçüncü kişiye devretmesi veya yalnızca bir çocuğuna bağış adı altında bırakması, diğer mirasçıların hak kaybına uğramasına yol açar. Bu durumda mağdur mirasçılar, tapu iptal ve tescil davası açarak taşınmazın tekrar miras paylarına göre tescil edilmesini talep edebilir.

Mahkeme, miras bırakanın gerçek niyetini ve mal kaçırma unsurunu araştırır. Eğer bu niyet tespit edilirse, tapu kaydı iptal edilir ve taşınmaz mirasçılar adına yeniden tescil edilir.

Tapu iptal ve tescil davalarında arabuluculuk şartı yoktur. Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Ecrimisil Davaları

Ecrimisil, haksız işgal tazminatı anlamına gelir. Mirasçılar arasında taşınmazın kullanımında eşitlik sağlanmadığında bu dava gündeme gelir. Bir mirasçı taşınmazı tek başına kullanıyor veya taşınmazdan gelir elde edip diğer mirasçılarla paylaşmıyorsa, mağdur mirasçılar ecrimisil davası açabilir.

Örneğin, kardeşlerden biri miras kalan evi kiraya verip kira gelirini kendi yararına kullanıyorsa, diğer mirasçılar geriye dönük kira bedeli talep edebilir. Böylece taşınmazdan elde edilen haksız kazanç, mirasçılar arasında paylaştırılır.

Ecrimisil davalarında da arabuluculuk zorunlu değildir. Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davaları

Miras kalan taşınmazların mirasçılar arasında aynen bölünmesi her zaman mümkün olmayabilir. Böyle durumlarda mirasçılar arasında ortaklık devam eder. Ancak mirasçılar bu ortaklığı sona erdirmek istediklerinde ortaklığın giderilmesi davası açılır.

Örneğin, miras kalan bir daire mirasçılar arasında bölüşülemiyorsa, mahkeme daireyi satışa çıkarır. Satıştan elde edilen gelir, mirasçılar arasında pay oranlarına göre dağıtılır.

Bu dava, mirasçıların taşınmaz üzerindeki ortaklığını sona erdirmek için en son başvurulan yollardan biridir.

Ortaklığın giderilmesi davalarında arabuluculuk yoktur. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Miras Davalarının Zincirleme İlişkisi

Miras davaları genellikle birbirine bağlı şekilde ilerler. Uygulamada şu sıra sıkça görülür:

1. İntikal: Öncelikle mirasın mirasçılar adına tescili yapılır.

2. Tapu İptal ve Tescil: Mal kaçırma varsa gündeme gelir.

3. Ecrimisil: Haksız kullanım söz konusuysa açılır.

4. Ortaklığın Giderilmesi: Son aşamada taşınmaz paylaştırılamıyorsa çözüm olur.

Her ne kadar bu en sık görülen akış olsa da, davaların sırası uyuşmazlığın özelliklerine göre değişebilir.

Benzer Nitelikteki Diğer Davalar

Miras hukukuyla doğrudan bağlantılı ve aynı kitleyi ilgilendiren diğer dava türleri de şunlardır:

• Vasiyetnamenin İptali Davaları

• Mirasçılıktan Çıkarma Davaları

• Tenkis Davaları (Saklı pay ihlali halinde)

• Katkı Payı Alacağı Davaları

  
  

Bu davalar da özellikle taşınmazlar üzerinden doğan uyuşmazlıklarda mirasçılar tarafından sıkça başvurulan dava türleridir.

Yurtdışında Yaşayan Türk Vatandaşları İçin

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları veya Türk kökenli kişiler için miras davaları genellikle uzaktan yönetilmesi gereken karmaşık süreçler haline gelir. Türkiye’deki taşınmazların intikali, tapu iptal ve tescil işlemleri veya ortaklığın giderilmesi gibi davalar için Türkiye’ye bizzat gelmek çoğu zaman mümkün olmayabilir.

Bu noktada en büyük avantaj, noter onaylı ve apostil şerhli vekaletname ile tüm sürecin avukat aracılığıyla yürütülebilmesidir. Böylece mirasçılar, Türkiye’ye gelmeden de haklarını koruyabilir.

Ayrıca çok dilli iletişim desteği (Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca, Rusça, Arapça) sayesinde yurtdışında yaşayan müvekkiller, süreci rahatlıkla takip edebilir.

Son yıllarda uygulamaya giren e-duruşma sistemi de büyük kolaylık sağlamaktadır. İstanbul merkezli ofisimiz aracılığıyla, yalnızca İstanbul’da değil, Türkiye’nin tüm illerinde dava açmak ve takip etmek mümkündür. Böylece yurtdışındaki mirasçılar, hangi şehirde olursa olsun taşınmazla ilgili davalarını güvenle yürütebilir.

Sonuç ve Hukuki Tavsiye

Miras, intikal, tapu iptal ve tescil, ecrimisil ve ortaklığın giderilmesi davaları; yalnızca ailevi uyuşmazlıklar değil, aynı zamanda yüksek ekonomik değer taşıyan hukuki süreçlerdir. Türkiye’de bulunan taşınmazlar doğru yönetilmediğinde, gerek yurtiçinde gerek yurtdışında yaşayan mirasçılar açısından geri dönülmesi güç hak kayıpları yaşanabilir.

Her aşamada profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır. Yanlış açılan davalar, eksik belgeler, yanlış mahkemede yapılan başvurular veya sürelerin kaçırılması, ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Oysa deneyimli bir avukat desteğiyle:

• Haklarınız eksiksiz korunur,

• Süreç hızlanır,

• Yasal prosedürler sorunsuz yürütülür,

• Taraflar arasındaki iletişim hukuk çerçevesinde kalır.

  
  

Bosphorus Law Firm olarak, İstanbul’daki ofisimizden tüm Türkiye’de e-duruşma sistemi sayesinde dava takibi yapabilmekteyiz. Bu da müvekkillerimize yalnızca İstanbul’da değil, Türkiye’nin farklı illerindeki taşınmazlarla ilgili davalarda da etkin temsil olanağı sağlar.

Sonuç olarak; ister Türkiye’de ister yurtdışında yaşayın, mirastan kaynaklanan davalarınızı uzman bir hukuk ekibiyle yürütmek, hem hak kayıplarını önlemenin hem de süreci güvenle tamamlamanın en doğru yoludur.