Erven in Turkije vanuit Nederland: de nalatenschap stap voor stap

U verloor een dierbare; u woont in Rotterdam, Amsterdam of Antwerpen — en het geërfde appartement, stuk grond of banktegoed ligt in Turkije. Dit is een van de meest voorkomende dossiers op ons kantoor, en het goede nieuws is simpel: vrijwel het hele traject kan worden afgewikkeld zonder dat u naar Turkije reist.

Het grote plaatje: vier fasen

De overgang van een Turkse nalatenschap op erfgenamen in het buitenland verloopt doorgaans zo: (1) de Turkse verklaring van erfrecht (veraset ilamı), (2) de aangifte erfbelasting, (3) de overschrijving in het eigendomsregister (tapu), (4) desgewenst verkoop en overboeking van de opbrengst naar Nederland. Geen van deze stappen vereist uw aanwezigheid — alles loopt via een consulaire volmacht.

Let op: de Nederlandse verklaring van erfrecht volstaat niet

Een veelvoorkomend misverstand: de door de Nederlandse notaris afgegeven verklaring van erfrecht heeft in Turkije geen automatische werking. Voor Turkse kadasters en banken heeft u de Turkse verklaring van erfrecht nodig, afgegeven door de notaris of — in dossiers met buitenlands element, bijvoorbeeld als het overlijden in Nederland plaatsvond — door de vrederechter (sulh hukuk mahkemesi).

Vanuit Nederland bereidt u meestal voor:

• de Nederlandse overlijdensakte met apostille en beëdigde vertaling (is het overlijden nog niet in het Turkse bevolkingsregister verwerkt, dan moet dat eerst),
• een volmacht voor uw advocaat, opgemaakt bij het Turkse consulaat,
• uw identiteitsgegevens.

Erfbelasting in Turkije

Bij de Turkse belastingdienst wordt een aangifte erfbelasting ingediend; erfgenamen in het buitenland krijgen ruimere termijnen. Belast wordt alleen het deel boven de jaarlijks herziene vrijstellingen, tegen oplopende tarieven — in veel familienalatenschappen valt de aanslag mee. Maar: zonder aangifte geen overschrijving in het tapu-register. Vergeet ook de Nederlandse kant niet: afhankelijk van uw situatie kan de verkrijging ook in Nederland relevant zijn; regelingen tegen dubbele heffing voorkomen doorgaans dubbele belasting, maar niet de meldplicht.

Overschrijving — en daarna verkoop of verdeling

Met de verklaring van erfrecht en het fiscale bewijs van geen bezwaar wordt het onroerend goed bij het tapu-kantoor op naam van de erfgenamen gezet. Zijn alle erfgenamen het eens, dan volgt verkoop per volmacht en overboeking naar rato van ieders aandeel. Zijn ze het niet eens — onder broers en zussen geen zeldzaamheid — dan biedt de verdelingsprocedure (izale-i şüyu) de uitweg: de rechter beveelt verdeling in natura of, als dat niet kan, openbare verkoop, waarna de opbrengst naar aandelen wordt verdeeld. Ook die procedure voert uw advocaat zonder dat u overkomt.

De duurste fout in twintig jaar praktijk: uitstellen. Elk jaar groeit het aantal gerechtigden, raken stukken verspreid — en verandert een simpele overschrijving in een procedure met vijftien partijen.

De consulaire volmacht: de sleutel

Vraag vóór uw afspraak bij het consulaat aan uw advocaat het conceptdocument met de dossierspecifieke bevoegdheden: verklaring van erfrecht, belastingdienst, tapu, en zo nodig verkoop- en incassobevoegdheid. Volmachten met verkoopbevoegdheid worden met pasfoto opgemaakt. Een te krappe volmacht is dé klassieke oorzaak van weken vertraging.

"Moet ik überhaupt naar Turkije?"

In de standaardketen verklaring–belasting–overschrijving–verkoop: nee. Documenten reizen met apostille en vertaling, handelingen lopen via de volmacht, contact via WhatsApp en videogesprekken. Uitzonderingen zijn vooraf zichtbaar — en die noemen wij u al bij de eerste beoordeling.