Nalatenschap in Turkije verdelen — zonder procedure

De verklaring van erfrecht is binnen, de nalatenschap is bekend. Maar het perceel staat nog op naam van drie broers en zussen, niemand kan alleen verkopen, en één van hen reageert niet. Deze situatie is zonder rechter op te lossen, en de vereiste vorm is eenvoudiger dan de meesten denken.

Het probleem heet gemeenschappelijke eigendom

Bij het openvallen van de nalatenschap krijgen de erfgenamen die gezamenlijk in eigendom. In de praktijk betekent dat: elke handeling vereist unanimiteit. Eén erfgenaam kan niet verkopen, niet verhuren en meestal ook niet alleen procederen. Ontbreekt één handtekening, dan ligt de hele nalatenschap stil.

De verdelingsovereenkomst

De erfgenamen mogen de nalatenschap onderling bij overeenkomst verdelen. Voor de geldigheid daarvan is schriftelijke vorm voldoende — ook als er onroerend goed bij zit, is een notariële akte niet vereist. In een rechtsstelsel waarin overdracht van onroerend goed juist streng vormgebonden is, is dat een uitzondering die veel mensen niet kennen; daardoor belanden zaken bij de rechter die daar niet hoefden te komen.

In de overeenkomst hoort te staan welk goed naar wie gaat, of er verrekening plaatsvindt en welk bedrag eventueel wordt bijbetaald. Na ondertekening worden de kadastrale overschrijvingen daarop afgestemd.

Niet verwarren met overdracht van een erfdeel

Draagt één erfgenaam zijn aandeel over, dan is dat een ander rechtsfeit met een andere vorm: gaat het aandeel naar een derde, dan is een notariële akte voorwaarde voor geldigheid. Tussen erfgenamen onderling volstaat schriftelijke vorm. Wordt dit verschil over het hoofd gezien, dan volgt jaren later het geschil over de geldigheid.

Waar overeenstemming mogelijk is, wint de overeenkomst het van de procedure met jaren en met een veelvoud aan kosten.

Lukt het niet: de verdelingsprocedure

Blijft één erfgenaam dwarsliggen, dan wordt opheffing van de gemeenschap gevorderd. De rechter kijkt eerst of verdeling in natura mogelijk is; zo niet, dan wordt verkoop bevolen en de opbrengst verdeeld. Verkoop gebeurt bij openbare veiling en de prijs blijft doorgaans onder de marktwaarde. Dat is het meest bekritiseerde, maar ook het best voorspelbare gevolg van deze route.

Vergeet de legitieme niet

Heeft de erflater bij leven vermogen overgedragen, dan kan de legitieme van sommige erfgenamen zijn aangetast. Een verdelingsovereenkomst neemt een vordering tot inkorting niet vanzelf weg. Betrek schenkingen bij leven en een eventueel testament dus in dezelfde berekening, vóór de verdeling.

Tekenen vanuit Nederland

Reizen is niet nodig. Met een bij het Turkse consulaat opgemaakte volmacht kunnen zowel de verdelingsovereenkomst worden getekend als de kadastrale handelingen worden verricht. De omvang van de volmacht moet de toegestane handelingen afzonderlijk benoemen.