Markanız kimin? Türkiye'de hak, önce başvurana ait

Yıllardır aynı isimle üretiyorsunuz, faturalarınız, tabelanız, sosyal medyanız o isimle. Sonra bir gün pazaryerinden ürünleriniz kaldırılıyor: başka biri markayı tescil ettirmiş ve ihlal bildirimi yapmış. Kullanan sizsiniz ama hak sizde değil.

Sebebi tek bir ilke: Türkiye'de marka hakkı tescille doğar, kullanım sırasıyla değil. Önceki kullanıma dayalı sınırlı savunmalar vardır ama bunlar dava konusudur; tescilli hak ise doğrudan sonuç doğurur.

Başvurudan önce: benzerlik araştırması

Ciddi bir araştırma yalnız birebir aynı işaretleri değil, karıştırılma ihtimali doğuran benzerleri de tarar — hem yazılışa hem okunuşa göre. Kâğıt üzerinde farklı iki marka Türk tüketicinin kulağında aynı duyulabilir; kurumun uyguladığı ölçüt de budur.

Sınıflar: gerçekten yaptığınız işi koruyun

Tescil, Nice sınıflandırmasına göre mal ve hizmet sınıfı bazında verilir. Dar başvuru, rakibin yerleşeceği bir boşluk bırakır. Aşırı geniş başvuru ise hem para hem risk demektir: beş yıl kullanılmayan marka, kullanılmadığı mallar bakımından iptal edilebilir.

Süreç

1. Başvuru — Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) doğrudan ya da Madrid Protokolü üzerinden Türkiye seçilerek.
2. İnceleme — şekli inceleme ve mutlak ret nedenleri.
3. Bültende yayım — üçüncü kişiler için iki aylık itiraz süresi başlar.
4. Tescil — itiraz yoksa ya da çözüldükten sonra. Koruma on yıl, sınırsız yenilenebilir.

Bülten takibi lüks değil. İki ay çabuk geçer ve bu sürede yapılan itiraz, üç yıl sonra açılacak hükümsüzlük davasından kat kat ucuzdur.

Kötüniyetli tescil ve vekil sorunu

Bir distribütör, acente ya da eski ortak markayı izinsiz kendi adına tescil ettirdiyse kanun yol gösteriyor: kötüniyete dayalı hükümsüzlük ve ticari vekil veya temsilcinin izinsiz başvurusu için ayrı bir dayanak. Ancak süreç zaman ve para ister; zamanında yapılmış bir başvuru ikisini de gerektirmezdi.

Tescilden sonra: kullanmak

• Gümrük kaydı: tescilli hakkınızı gümrüğe kaydettirerek taklit ürünün sınırda durdurulmasını sağlarsınız — çoğu marka için en etkili araç.
• Hukuk davaları: tecavüzün önlenmesi, tazminat, ürünlere el konulması ve imha.
• Ceza şikâyeti — ticari ölçekli taklitte.
• Pazaryeri bildirimi: Türk e-ticaret platformlarında en hızlı kaldırma, tescil belgesiyle yapılan bildirimle olur.

Yalnız marka değil

Ürünün görünümü tescilli tasarım, teknik çözüm patent veya faydalı model olarak korunur. Sadece kelime markasını tescil ettiren çoğu zaman ürünün biçimini açıkta bırakır. Yurt dışına açılıyorsanız aynı mantık tersine işler: her ülke ayrı tescil ister, Madrid Protokolü bunu tek başvuruya indirir.

Ne yapıyoruz

Araştırma, sınıf stratejisi, başvuru, bülten takibi, itiraz ve savunma, gümrük kaydı, ihlal takibi ve pazaryeri bildirimleri. Marka başkası adına tescilliyse önce sürecin gerçekçi maliyetini ve süresini açıkça söyleriz.