Yatırım teşvik belgesi: hangi destek, hangi şart, en sık yapılan hata
KDV istisnası, gümrük muafiyeti, vergi indirimi ve SGK desteği — teşvik belgesinin verdikleri, bölge farkı ve belgesiz başlamanın bedeli.
Yatırıma başladınız, makineyi ithal ettiniz, gümrükte vergisini ödediniz. Teşvik belgesini sonradan almak o vergiyi geri getirmez. Teşvik belgesi, yatırıma başlamadan önce alınır — bu yazının tek cümlelik özeti budur.
Belge ne veriyor?
- KDV istisnası — belge kapsamındaki makine ve teçhizat alımlarında
- Gümrük vergisi muafiyeti — ithal edilen makine ve teçhizatta
- Vergi indirimi — yatırımdan elde edilen kazanca indirimli kurumlar vergisi uygulanması
- Sigorta primi işveren hissesi desteği — istihdam üzerinden, bölgeye göre değişen sürelerle
- Faiz veya kâr payı desteği ve belirli hâllerde yatırım yeri tahsisi
Dört ayrı uygulama
Genel, bölgesel, öncelikli ve stratejik uygulamalar farklı destek setleri sunar. Hangi uygulamaya gireceğinizi üç şey belirler: yatırımın konusu, yapılacağı il ve tutarı. Aynı yatırım, bir ilde yalnızca genel destekten yararlanırken başka bir ilde vergi indirimi ve prim desteği alabilir. Bu yüzden yer seçimi, teşvik açısından finansal bir karardır.
En sık yapılan hata
Belge tarihinden önce yapılan harcamalar kural olarak yatırıma sayılmaz. Sipariş verilmiş, avans ödenmiş, hatta inşaata başlanmış olabilir — belge yoksa bunlar kapsam dışında kalır. İkinci sık hata, belgede yazılı makine listesi ile fiilen alınan makinelerin uyuşmaması: liste revize edilmeden yapılan alım, istisnadan yararlanamaz.
Teşvik, sonradan başvurulan bir iade mekanizması değil, baştan kurulan bir yatırım planıdır.
Sıra önemli: belge tarihinden önce yapılan harcamalar kural olarak yatırıma sayılmaz. Sipariş verilmiş, avans ödenmiş, hatta inşaata başlanmış olabilir — belge yoksa bunlar kapsam dışında kalır.
Tamamlama vizesi ve geri alma riski
Yatırım bittiğinde tamamlama vizesi yaptırılır. Öngörülen süre içinde tamamlanmayan, kapasitesi tutmayan veya belgede yazılı amaç dışında kullanılan yatırımlarda destekler geri alınabilir — üstelik gecikme faiziyle. Makinelerin belirli bir süre devredilmemesi şartı da buraya bağlıdır. Yatırım sırasında plan değişirse, değişikliği belgeye işletmek gerekir; sessiz kalmak en pahalı seçenektir.
Sorular
Yabancı sermayeli şirket teşvikten yararlanabilir mi?
Evet. Türkiye'de kurulmuş bir şirket, ortaklarının uyruğuna bakılmaksızın aynı teşvik mevzuatına tabidir. Yabancı yatırımcı için ayrı bir teşvik rejimi değil, aynı rejim geçerlidir.
İkinci el makine kapsama girer mi?
İthal edilen kullanılmış makinelerde belirli şartlarla mümkündür, yurt içinden alınan kullanılmış makinelerde ise kural olarak değildir. Alım yapmadan önce belgedeki listeye ve mevzuattaki sınırlamaya bakılmalıdır.
Teşvik belgesi devredilebilir mi?
Şirket birleşme veya devir yoluyla el değiştirdiğinde belgenin devri mümkündür, ancak izne tabidir ve destek şartları devralanda da aramaya devam edilir. İzinsiz devir, desteklerin geri alınması sonucunu doğurur.
Genel bilgilendirme amaçlıdır — hukuki tavsiye değildir. Her dosya kendi olgularına göre şekillenir. Burada okuduklarınıza dayanarak adım atmadan önce kendi durumunuz için bir avukata danışın.
Bize işinizi anlatın.
Aynı iş günü içinde dönüş yaparız — dilerseniz WhatsApp, telefon veya görüntülü görüşmeyle.